Sa konstruksyon, ang formwork (o shuttering) ay isang pansamantalang hulmahan na ginagamit upang hawakan ang basang kongkreto sa lugar hanggang sa ito ay tumigas. Ang pagpili ng materyal ay nakasalalay sa gastos, kakayahang magamit muli, mga kinakailangan sa istruktura, at ang nais na pagtatapos ng ibabaw.
Ang pinakakaraniwang materyales para sa formwork ay:
1. Kahoy / Plywood
Ito ang pinaka-tradisyonal at malawakang ginagamit na materyal para sa paggawa ng mga formwork.
-
Plywood: Sa partikular, mas mainam ang Phenolic Birch Plywood (film-faced plywood) dahil ito ay makinis, matibay, at hindi tinatablan ng tubig, na nag-iiwan ng malinis na tapusin sa kongkreto.
-
Tabla: Ginagamit para sa balangkas (mga joist, stud, at shores) upang suportahan ang pambalot ng plywood.
-
Mga Kalamangan: Madaling ubusin at buuin mismo sa lugar; nababagay para sa mga kumplikadong hugis; mababang paunang gastos.
-
Mga Kahinaan: Limitado ang habang-buhay (sumisipsip ng tubig, pumipilipit); matrabaho ang paggawa.
2. Bakal
Ang steel formwork ay binubuo ng mga prefabricated panel na may steel frame.
-
Mga Kalamangan: Lubhang matibay at matibay; nagbibigay ng napakakinis at tumpak na pagtatapos (kadalasang hindi nangangailangan ng plastering); mataas na kakayahang magamit muli (mahigit 100 gamit); mabilis i-assemble.
-
Mga Kahinaan: Mataas na halaga sa paunang gastos; mabigat (nangangailangan ng mga kreyn); limitado sa mga karaniwang hugis (hindi madaling i-customize on the site); madaling kalawangin kung hindi mapapanatili.
3. Aluminum
Mas magaan kaysa sa bakal, ang aluminum formwork ay popular para sa malakihang paulit-ulit na mga proyekto, lalo na para sa mass housing (kilala bilang MIVAN formwork).
-
Mga Kalamangan: Magaan (binabawasan ang pagdepende sa crane); mataas na antas ng muling paggamit; mabilis na pagtayo; nakakagawa ng mataas na kalidad na monolitikong istruktura (mga dingding at slab na pinagsama-sama).
-
Mga Kahinaan: Mas mataas na paunang puhunan kaysa sa kahoy; mas mahina kaysa sa bakal; ang kakayahang umangkop sa ilalim ng mataas na presyon ay nangangailangan ng maingat na pagsusuot.
4. Plastik / Fiberglass (FRP)
Ang Fiberglass Reinforced Plastic (FRP) formwork ay ginagamit para sa mga espesyal na aplikasyon.
-
Mga Kalamangan: Magaan; hindi kinakalawang; lumilikha ng napakakinis na mga ibabaw; mainam para sa mga kumplikadong heometriya, kurbadong mga ibabaw, o mga teksturang arkitektura.
-
Mga Kahinaan: Mataas na halaga bawat yunit; mababang kakayahang magamit muli kumpara sa metal kung gagamitin para sa mga simpleng paulit-ulit na hugis; medyo mababa ang tigas.
5. Pormularyo ng Tela
Kabilang dito ang paggamit ng mga telang geotextile na nakaunat sa mga frame.
-
Mga Kalamangan: Nagbibigay-daan para sa kakaiba at organikong mga hugis; mahusay para sa pagkontrol ng erosyon o mga arkitektural na katangian ng dingding; inaalis ang matutulis na sulok.
-
Mga Kahinaan: Limitado sa mga partikular na aplikasyon (karaniwan ay mga pundasyon, istrukturang pandagat, o arkitektural na cladding); hindi angkop para sa mga elementong istruktural na may mataas na katumpakan.
Talahanayan ng buod
| materyal | Pinakamahusay na Paggamit | Kakayahang magamit muli | Kalidad ng Tapusin |
|---|---|---|---|
| Troso/Plywood | Mga kumplikadong hugis, maliliit na proyekto, pundasyon | Mababa (3–10 gamit) | Katamtaman / Magaspang |
| bakal | Malalaking istruktura, mga retaining wall, mga haligi | Mataas (100+ gamit) | Mahusay (Makinis) |
| Aluminyo | Malawakang pabahay, paulit-ulit na mga plano sa sahig | Mataas (100+ gamit) | Napakahusay (Monolitiko) |
| Plastik/FRP | Mga kurbadong pader, simboryo, mga ibabaw na may tekstura | Katamtaman | Napakataas (Makintab) |
